ADHD u dziecka lub nastolatka? Szukasz rzetelnej diagnozy? Jesteś w dobrym miejscu.
Prowadzę diagnozę psychologiczną w kierunku ADHD u dzieci i młodzieży, opartą na szczegółowym wywiadzie, analizie rozwoju i codziennego funkcjonowania dziecka oraz standaryzowanych narzędziach diagnostycznych.
Pracuję z dziećmi i młodzieżą, u których pojawiają się m.in.: trudności z koncentracją, organizacją i kończeniem zadań, impulsywność, nadruchliwość, zapominanie, problemy szkolne lub duża różnica pomiędzy możliwościami dziecka a jego codziennym funkcjonowaniem.
Nie każda trudność z koncentracją oznacza ADHD
Problemy z uwagą, organizacją, pamiętaniem o obowiązkach czy kontrolowaniem zachowania mogą mieć różne przyczyny.
Dlatego diagnoza ADHD nie polega wyłącznie na sprawdzeniu liczby objawów.
W procesie diagnostycznym biorę pod uwagę również inne czynniki mogące wpływać na funkcjonowanie dziecka, m.in. trudności emocjonalne, zaburzenia lękowe i depresyjne, zaburzenia snu, inne zaburzenia neurorozwojowe, specyficzne trudności szkolne oraz aktualną sytuację życiową dziecka.
Celem diagnozy jest nie tylko odpowiedź na pytanie „czy to ADHD?”, ale przede wszystkim ustalenie, z czego wynikają obserwowane trudności i jakiego wsparcia dziecko potrzebuje.
Każda osoba z AuDHD funkcjonuje inaczej, dlatego proces diagnozy zawsze opiera się na indywidualnej analizie doświadczeń, historii życia i aktualnych trudności.
Diagnoza ADHD u dzieci i młodzieży – jak wygląda proces?
Proces diagnostyczny jest dostosowany do wieku dziecka oraz rodzaju zgłaszanych trudności.
Nie opiera się na pojedynczym teście. Obejmuje zebranie informacji dotyczących rozwoju dziecka, jego aktualnego funkcjonowania oraz występowania trudności w różnych środowiskach.
1
Szczegółowy wywiad z rodzicem lub opiekunem
Rozmawiamy o rozwoju dziecka, jego zdrowiu, funkcjonowaniu od najmłodszych lat, edukacji, relacjach oraz aktualnych trudnościach. Analizujemy również, kiedy problemy zaczęły być widoczne i w jakich sytuacjach występują najczęściej.
2
Ocena funkcjonowania dziecka lub nastolatka
Rozmawiam również z dzieckiem lub nastolatkiem. Istotne są nie tylko obserwacje rodziców, ale także doświadczenia samej młodej osoby, sposób, w jaki rozumie własne trudności oraz ich wpływ na codzienne życie.
3
Informacje z różnych środowisk
ADHD wpływa na funkcjonowanie w więcej niż jednym obszarze życia. Dlatego, zależnie od sytuacji, w procesie diagnostycznym uwzględniam również informacje ze szkoły oraz obserwacje nauczycieli. Pomocne mogą być wcześniejsze opinie psychologiczne, pedagogiczne, dokumentacja poradni psychologiczno-pedagogicznej lub inne wyniki badań.
4
Standaryzowane narzędzia diagnostyczne
W procesie wykorzystuję narzędzia dobierane do wieku dziecka oraz zgłaszanych trudności, m.in. Young DIVA-5 oraz Conners 3.
5
Analiza wyników, omówienie i zalecenia
Po zakończeniu procesu analizuję wszystkie zebrane informacje i wyniki. Podczas spotkania podsumowującego omawiam wnioski diagnostyczne oraz przedstawiam zalecenia dotyczące dalszego postępowania, wsparcia dziecka w domu i szkole oraz jeśli istnieją wskazania dalszych konsultacji specjalistycznych.
Kiedy warto rozważyć diagnozę ADHD u dziecka lub nastolatka?
Pojedyncze zachowania, rozproszenie czy duża aktywność nie świadczą jeszcze o ADHD. W diagnozie znaczenie mają trwałość i nasilenie trudności, ich początek w okresie rozwojowym oraz wpływ na funkcjonowanie dziecka w różnych sytuacjach.
- łatwo się rozprasza i ma trudność z utrzymaniem uwagi,
- często zapomina o obowiązkach, rzeczach lub ustaleniach,
- ma problem z planowaniem, organizacją i kończeniem rozpoczętych zadań,
- działa impulsywnie i ma trudność z zatrzymaniem reakcji,
- wykazuje nadmierną aktywność lub odczuwa silny wewnętrzny niepokój,
- mimo odpowiednich możliwości ma wyraźne trudności z codziennym funkcjonowaniem,
- doświadcza problemów w nauce, relacjach rodzinnych lub kontaktach z rówieśnikami.
U części dzieci i młodzieży mogą również występować trudności z regulacją emocji, niska tolerancja frustracji oraz gwałtowne reakcje emocjonalne. Nie są one jednak samodzielną podstawą do rozpoznania ADHD i zawsze wymagają szerszej oceny.
Jakie narzędzia wykorzystuję w diagnozie?
Young DIVA-5
Young DIVA-5 jest ustrukturyzowanym wywiadem diagnostycznym przeznaczonym dla dzieci i młodzieży. Pozwala systematycznie przeanalizować objawy związane z nieuwagą oraz nadruchliwością i impulsywnością, a także ich wpływ na funkcjonowanie dziecka w różnych obszarach życia. Wywiad umożliwia uporządkowanie informacji pochodzących zarówno z aktualnego funkcjonowania dziecka, jak i jego wcześniejszego rozwoju.
Conners 3
Conners 3 to zestaw standaryzowanych kwestionariuszy przeznaczonych do oceny funkcjonowania dzieci i młodzieży. Pozwala zebrać informacje z różnych perspektyw: rodzica, nauczyciela oraz dziecka lub nastolatka. Umożliwia ocenę m.in. trudności związanych z nieuwagą, nadaktywnością i impulsywnością oraz innych obszarów mogących wpływać na codzienne funkcjonowanie.
Dlaczego diagnoza ADHD jest ważna?
Trudności związane z ADHD mogą wpływać nie tylko na naukę. Mogą mieć znaczenie również dla relacji z rówieśnikami i rodziną, samodzielności, samooceny oraz codziennego funkcjonowania dziecka.
Rzetelna diagnoza pozwala lepiej zrozumieć mechanizmy stojące za obserwowanymi problemami i zaplanować dalsze postępowanie.
Diagnoza pozwala:
- określić mocne strony dziecka i obszary największych trudności,
- ocenić, czy obserwowany obraz funkcjonowania odpowiada ADHD,
- sprawdzić, czy istnieją inne możliwe przyczyny zgłaszanych problemów,
- uporządkować informacje pochodzące z domu, szkoły oraz od samego dziecka,
- zaplanować odpowiednie formy wsparcia psychologicznego i edukacyjnego,
- przygotować konkretne zalecenia dla rodziców,
- wskazać, czy potrzebna jest dalsza konsultacja psychiatryczna, medyczna lub inna specjalistyczna.
Co warto przygotować przed diagnozą?
Jeżeli posiadasz wcześniejszą dokumentację dotyczącą funkcjonowania dziecka, warto zabrać ją na pierwsze spotkanie.
Pomocne mogą być:
- opinie psychologiczne lub pedagogiczne,
- dokumentacja z poradni psychologiczno-pedagogicznej,
- informacje lub opinie ze szkoły,
- wcześniejsze wyniki badań psychologicznych,
- dokumentacja medyczna istotna dla zgłaszanych trudności.
Brak wcześniejszej dokumentacji nie jest przeszkodą do rozpoczęcia diagnozy.
Diagnoza nie zmienia tego, kim jest Twoje dziecko.
Zależy mi, aby diagnoza była nie tylko dokumentem, ale także praktycznym narzędziem do lepszego rozumienia Twojego dziecka i planowania dalszego wsparcia.
Najczęściej zadawane pytania
W tej sekcji znajdziesz odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące diagnozy ADHD u dzieci i młodzieży. Jeśli nie znajdziesz interesujących Cię informacji, zachęcam do kontaktu.
Czy ADHD można diagnozować u dzieci i młodzieży?
Tak. ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym, którego objawy rozpoczynają się w okresie rozwojowym.
W diagnozie znaczenie ma nie tylko obecność określonych zachowań, ale również ich nasilenie, czas występowania oraz wpływ na funkcjonowanie dziecka w domu, szkole i innych sytuacjach.
Czy rodzic uczestniczy w diagnozie?
Tak. Informacje przekazane przez rodzica lub opiekuna są bardzo ważnym elementem procesu, ponieważ pozwalają poznać historię rozwoju dziecka oraz jego funkcjonowanie od wczesnych lat.
W zależności od wieku dziecka część procesu diagnostycznego może obejmować również indywidualną rozmowę z dzieckiem lub nastolatkiem.
Czy potrzebna jest opinia ze szkoły?
Informacje ze szkoły są bardzo pomocne, ponieważ pozwalają ocenić funkcjonowanie dziecka w innym środowisku niż dom.
W zależności od sytuacji mogę poprosić o informacje od nauczyciela lub wypełnienie odpowiedniego kwestionariusza.
Czy Conners 3 potwierdza ADHD?
Nie. Conners 3 dostarcza ważnych informacji o funkcjonowaniu dziecka, ale żaden pojedynczy kwestionariusz nie powinien stanowić samodzielnej podstawy diagnozy ADHD. Wyniki interpretuję razem z wywiadem, historią rozwoju, obserwacją oraz informacjami dotyczącymi funkcjonowania dziecka w różnych środowiskach.
Czy do diagnozy trzeba się przygotować?
Nie jest wymagane szczególne przygotowanie. Jeżeli posiadasz wcześniejsze opinie, wyniki badań lub dokumentację ze szkoły czy poradni psychologiczno-pedagogicznej, warto zabrać je ze sobą.
Co otrzymam po zakończeniu diagnozy?
Po zakończeniu procesu otrzymasz szczegółowe omówienie wyników, wnioski diagnostyczne oraz zalecenia dotyczące dalszego postępowania i możliwych form wsparcia dziecka. Rodzic / opiekun otrzymuje również pisemną opinię psychologiczną.